เปรียบเทียบเส้นพลาสติก 3D Filament: PLA, PETG, ABS, TPU เลือกแบบไหนให้เหมาะกับงาน

เส้นพลาสติกแต่ละประเภทต่างกันอย่างไร?

ในการพิมพ์ 3 มิติระบบ FDM การเลือกประเภทของเส้นฟิลาเมนต์ (Filament) ให้ถูกต้องกับลักษณะการใช้งาน มีความสำคัญไม่แพ้การออกแบบโมเดล ชิ้นงานบางชิ้นต้องรับแรงกระแทก บางชิ้นต้องตากแดดกลางแจ้ง ในขณะที่บางชิ้นต้องการเพียงความสวยงามตั้งโชว์ในห้อง

ในคู่มือนี้ เราจะพาคุณไปเจาะลึก 4 วัสดุหลักที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในปัจจุบัน ได้แก่ PLA, PETG, ABS และ TPU ครับ

1. PLA (Polylactic Acid) - ราชาแห่งความง่าย

PLA คือเส้นพลาสติกเริ่มต้นที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ทำจากวัตถุดิบธรรมชาติ เช่น ข้าวโพดและอ้อย พิมพ์ง่ายที่สุด หดตัวน้อยมาก และแทบไม่ต้องปรับแต่งอะไรเลย

• ข้อดี: พิมพ์ง่าย ผิวสวย คมชัด แทบไม่มีกลิ่น ขอบไม่งอ
• ข้อจำกัด: ทนความร้อนต่ำ เริ่มอ่อนตัวที่อุณหภูมิประมาณ 55°C ไม่ควรวางตากแดดหรือลืมไว้ในรถยนต์
• เหมาะสำหรับ: โมเดลตั้งโชว์ ของเล่น ชิ้นงานต้นแบบ กล่องใส่ของในบ้าน

2. PETG (Polyethylene Terephthalate Glycol) - ทนทาน ใช้งานจริง

PETG คือพลาสติกกลุ่มเดียวกับขวดน้ำดื่ม แต่ผสม Glycol เพื่อเพิ่มความเหนียว ถือเป็นวัสดุที่รวมข้อดีของ PLA และ ABS เข้าด้วยกัน

• ข้อดี: เหนียว ทนแรงกระแทกได้ดี ทนความร้อนได้ถึง 75°C ทนรังสี UV และสารเคมีได้ดี
• ข้อจำกัด: อาจเกิดเส้นใยบาง ๆ (Stringing) ได้ง่าย และเส้นไวต่อความชื้นมากกว่า PLA
• เหมาะสำหรับ: อะไหล่เครื่องจักร ขาจับมือถือในรถ เคสใส่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นงานใช้งานกลางแจ้ง

ภาพที่ 3: สรุปพารามิเตอร์การตั้งค่าการพิมพ์สำหรับฟิลาเมนต์แต่ละชนิด

3. ABS / ASA - เหนียว ทนความร้อนสูงระดับวิศวกรรม

ABS เป็นพลาสติกที่ใช้ผลิตตัวต่อ LEGO และชิ้นส่วนยานยนต์ มีความแข็งแรงทนทานสูงมาก แต่มีความท้าทายในการพิมพ์มากที่สุด

• ข้อดี: ทนความร้อนได้สูงถึง 95-100°C สามารถขัดแต่งผิวด้วยไออะซีโตน (Acetone smoothing) ให้เงางามเหมือนชิ้นงานฉีดพลาสติก
• ข้อจำกัด: มีกลิ่นไอระเหยรุนแรง ขอบยกงอได้ง่ายมาก จำเป็นต้องพิมพ์ในตู้ปิด (Enclosed Chamber) ที่ไม่มีลมพัดผ่าน
• เหมาะสำหรับ: อะไหล่ในห้องเครื่องรถยนต์ ชิ้นส่วนเครื่องพิมพ์ 3D ชิ้นส่วนเครื่องมือช่าง

4. TPU (Thermoplastic Polyurethane) - ยางยืดหยุ่น บิดงอได้

TPU คือวัสดุจำพวกยางสังเคราะห์ สามารถบิดงอ ดัด และคืนรูปเดิมได้โดยไม่แตกหัก

• ข้อดี: ยืดหยุ่น ทนทานต่อการสึกหรอและการฉีกขาดได้ดีเยี่ยม ยึดเกาะระหว่างชั้นเลเยอร์ได้เหนียวแน่นที่สุด
• ข้อจำกัด: ต้องพิมพ์ด้วยความเร็วต่ำ (20-35 มม./วินาที) และต้องใช้เครื่องพิมพ์ระบบ Direct Drive Extruder
• เหมาะสำหรับ: เคสกันกระแทก ปลอกยางมือจับ ล้อยางหุ่นยนต์ ปะเก็นกันน้ำ

คำแนะนำในการเก็บรักษาเส้นฟิลาเมนต์

เส้นพลาสติกทุกชนิด (โดยเฉพาะ PETG และ TPU) มีคุณสมบัติดูดความชื้นจากอากาศ หากเส้นชื้นจะทำให้เกิดเสียงเปรี๊ยะ ๆ ขณะพิมพ์ ผิวงานเป็นฟองอากาศ และเปราะหักง่าย แนะนำให้เก็บเส้นไว้ในกล่องปิดสนิทพร้อมสารดูดความชื้น หรือใช้ กล่องอบเส้นฟิลาเมนต์ (Filament Dryer) อบไล่ความชื้นก่อนพิมพ์เสมอครับ